آیا در بهشت درجات و جایگاه انسان بالاتر می رود؟
در این زمینه دو دیگاه وجود دارد که به نظر می رسد این دیدگاه بهتر است:
قطعا در بهشت تکامل وجود دارد و بهشتیان هرگز در جا نمیزنند، بلکه در پرتو عنایات الهی و الطاف ربانی، روز به روز به ساحت قدسش نزدیکتر میشوند و در مسیر قرب الی الله به پیشروی خود ادامه میدهند. مفهوم این سخن آن نیست که در آنجا طاعات و عبادات و اعمالی دارند، چرا که بهشت دار تکلیف نیست، زیرا عناصر اولیه تکلیف در آنجا وجود ندارد، بلکه در پرتو اعمالی که در این جهان انجام داده اند همچنان به سیر تکاملی خویش ادامه میدهند.
درست همانند بعضی درختان پرباری که انسان یک بار آن را غَرس میکند، ولی مرتبا جوانه میزند و ریشه میدواند و از نقاط دیگر سر برمی آورد و دشت و صحرا را فرا میگیرد. یا همانند سفینههای فضائی که برای آغاز حرکت و خارج شدن از محیط جاذبه زمین نیاز به نیروی عظیمی دارد، ولی بعد از خروج از این محیط چنانچه به مانعی برخورد نکند بدون احتیاج به نیروی محرک جدید تا ابد به سیر خود ادامه میدهد!(بنابراین باز هم تکامل و بالا رفتن درجات انسان ها در بهشت، به نوعی ریشه در اعمال ما در این دنیا دارد).